Köln elektronik müzik sahnesinin, Kompakt markasının ve Alman minimal techno’sunun ardındaki en önemli isimlerden biri olan Wolfgang Voigt’un, Mike Ink, Studio 1 ve Grungermann haricindeki en önemli projesi olan GAS, yeniden gündemde. Voigt’un 1996-2000 yılları arasında kaydettiği ve Mille Plateaux etiketinden yayınladığı sanat eseri mahiyetindeki dört albüm; ‘GAS’ (1996), ‘Zauberberg’ (1997), ‘Königsfrost’ (1998) ve ‘POP’ (2000), 4 CD’lik bir albüm ve 1 CD içeren bir kitap halinde yeniden yayınlanıyor. Raster Noton etiketiyle yayınlanacak kitabın içindeki CD’de daha önce hiç yayınlanmamış 4 adet GAS parçası var. 4xCD versiyonunda ise yine bilgiler içeren bir kitapçık ve önceki dört albümün tamamı yer alıyor. Albümlerin 2x12”lik versiyonu da basılacak.
Birçok müziksever için harika bir haber. Elinde hiç GAS albümü olmayan arşivciler için bulunmaz bir fırsat. Eskilere pek de aşina olmayan ve yeni müzikler keşfetmek isteyenler için engin bir denizdir GAS. Bazı şeylerin başladığı noktadır. 90’lı yılların sonlarında elektronik müziğin ve o güne dek bilinen konvansiyonların buharlaştığı, ötelendiği ve hal değiştirdiği, yeni ufukların çizildiği albümlerdendir. Kısaca bu dört albümün her biri çok önemlidir.
Alman elektronik müzik sahnesinin en önemli figürlerinden, döneminin yıldızlarından ve Alman minimal techno sound’unu inşaa eden isimlerden olan Wolfgang Voigt, aslında daha kişisel ve içsel projesi GAS ile müzikal anlamda çok daha fazlasını başardı. Dans pistinde fırtınalar estirmeye başlamadan önce, sanatsal eğilimlerini ve müzikal vizyonunu güncel isteklerden ve olaylardan bağımsız olarak kurgulayacağı GAS projesinin temellerini atmaya başlamıştı. 80’li yıllarda Blei adı altından giriştiği müzikal yolculukta Wolfgang Voigt müzik üretirken çok farklı duraklarda gezinecekti.
Klasik müzik, polka, elektronik pop ve hatta Alman Schlager ezgilerini içeren müzikal kolajına her geçen gün yeni katmanlar ekleyerek, kendine özgü bir pop sound’u yarattı. İşte bu pop sound günümüz Köln sahnesinin en önemli varoluş ve hatırlanış sebeplerinden birisidir. Genç Superpitcher’a geçen sürede Köln hep trance altyapıları ile hatırlanan melodik ve epik minimal pop müziğinin techno ile sürekli çiftleştiği bir aşk yuvası olarak algılanır.
Modernism, post-modernism ya da diğer birçok farklı sanatsal janrdan alınan ilhamla üretilen sanatsal müzikler zaman içinde bir eğlence aracı ve amaca dönüştüler. Teknik altyapı, olanaklar, rave kültürü ve techno müziği geliştikçe Köln sound’u da daha efsanevi ve konvansiyonel bir bir hal aldı. 2000’li yılların başında ise doruk noktasını yaşadı.
Michael Mayer, Jürgen Paape ve Wolfgang Voigt işte bu tür seslere hayat vermek için Kompakt isimli label’ı kurdular. Zamanla bir fenomene hatta stile dönüşen Kompakt, hala ismiyle güncel elektronik müziğin sıcak noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Pek çok yenilikçi sound’a ve etikete ev sahipliği yapmayı sürdürmenin yanısıra, güncel elektronik müziğin gelişimini sağlayan ender noktalardan biri olmayı sürdürüyor. Ayrıca vinil konusundaki sıkı tavrını da bir MP3 satış sitesi kurmasına rağmen devam ettiriyor. Kompakt’ta yayınlanan hemen her albüm önce plak olarak basılıyor. GAS, bu anlamda Köln’de yeşerip kuzeye ve batıya dağılan benzer estetiğin, neredeyse güncel minimal ve pop müziğin temelini oluşturan pek çok şeyin çıkş noktası, üretim merkezi. Havada buharlaşmış gezinen müziklerin, seslerin, sample’ların tümü ve hiçbiri.
GAS albümleri bu anlamda ilklerden, yol gösterici fenerlerden biri olarak değerlendirilmeli. Dönemin en yaratıcı, yıkıcı, reddedici, ve varedici label’larından Mille Plateaux, kız kardeşleri Force Inc. ve Ritornell ile birlikte bir anlamda 2000’li yılların müzikal standartlarını belirledi. Felsefenin müzikle örtüştüğü ve dillendiği ender etiketlerden biri olan Mille Plateaux çatısı altında GAS’ı bulmak hiç de şaşırtıcı değildi o yıllarda. Fakat albümler o yıllar için çok farklı, kaba tabiriyle kafa açıcıydılar. Hala da öyleler. Bunca yıl geçmesine rağmen değişen bir şey yok. Yüzyıllar önce inşa edilmiş bir mimari yapı gibi sapasağlam ayakta duruyorlar.
Wolfgang Voigt, GAS projesi için müzik üretirken gerçek seslere göndermeler yapmaktansa, elindeki malzemeye olan bakış açısını değiştirmekle uğraştı. Yabancılaşma, tekrar etme ve mikroskobik düzeyinde yaklaşmalarla gerçekleşen bu süreç müziğindeki minimalizmi güçlendirirken, elindeki ses materyallerinin de ister istemez çok daha rafine hale dönüşmesine imkan verdi. Sonuçta ortaya çıkan şey, içinde kaybolduğunuz sonsuz ve dipsiz bir ses mağarası idi.
Schönberg ve Kraftwerk arasındaki boşlukta hayat bulan bir müzik. Glam rock yapan Wagner, ya da asit atmış Hansel ve Gretel. GAS’ı Kompakt işte böyle tarif ediyor. Kitapta ise Wolfgang Voigt’un ruh halleri ve kozmik dünyası da 60 adet fotoğrafla izlenebilir hale getirilmiş. 4xCD’lik yeni ama aslında eski GAS albüm dörtlemesi ‘Nah Und Fern’in bence en güzel yanı ise, hiç bir re-mastering’e tabi tutulmamış olması. “-Bazen acı verse bile gerçek ses, gerçeğin ta kendisidir.”
|