Beyaz adamın karmaşası ‘Exiting Arm’ ile üçlemesini tamamlayan abstrakt-herşey kolektifi Subtle, yeraltı pop tarihinin en ilerici albümlerinden birine imza attı. Subtle'dan gelecek pop da ancak bu kadar gerçeküstü olabilirdi. 90'ların sonunda beyaz adamın varoluşsal arızaları hip hop'ta dile geldiğinde tepki de kaçınılmazdı. "Zengin ol ya da öl" benzeri söylemlere sahip gangsta'lara öykündüğü noktada Eminem için problem yoktu, Lex ve Mush Records'ın hip hop temellerine sadık ve söyledikleri değil ritimleriyle öne çıkan sanatçıları için de. Ama Anticon 98'de ortaya çıkıp hip hop'ı gerçekten yamulttuğunda "beyaz kıç"ın birilerince tekmelenmesi gerekti. Hip hop'ta geleneksel formlara bağlı kalmamakla ve snoblukla eleştirilen Anticon tayfasıysa, eleştirileri sarkastik kelime oyunlarıyla karşılamayı tercih etti. Anticon'un aksi istikamette uyandırdığı heyecan sadece abstrakt hip hop denilen üst seviyede yaratıcı türün yepyeni örneklerini vermesi değil, müzikal kökenleri ve varoluşsal dertleriyle indie kuşağının halet-i ruhiyesine uygun düşmesinden de geliyor. Entel beyaz gençlerin Bronx'tan çıkanlara özenmek yerine kendi altyapılarını sahiplenmesi çok daha sahici. Subtle bir Anticon grubu olmasa da onlarla akraba Lex'ten çıkmalarının yanısıra; Anticon'un kilit isimlerinden ikisini, Dose One ve Jel'i barındırıyor. Ama esas kilit nokta Anticon'un şu anda içinde olduğu müzikal farklılaşmanın, en başından bu yana Subtle'ın çıkış noktasını oluşturması. Abstrakt hip hop'ın izleri baki kalsa da rock, indie, pop gibi türlerin soyut karmaları giderek daha fazla karşımıza çıkıyor Anticon'da. SJ Esau'nun "indie böyle olmalı" dedirten albümü bunun en uç noktasıydı belki de. Beyaz adam köklerine dönmesi eğreti durmak bir yana, daha da zenginleştirdii bu soundu; ama amaçlananın en mükemmel örneğini Subtle verdi. 2001'de kurulan Oaklandli altıllı Subtle dört mevsime adadığı ve sonradan ‘Earthsick’ albümünde topladığı 4 EP'nin ardından 2004 tarihli ‘A New White’la ilk atışı yaptı. Tüm parçaların Dose One ve Jel'e ait olduğu albüm ikilinin önceki projeleri Themselves ve cLOUDDEAD'den çok daha katmanlıydı. Elektrik çello, gitar, bateri ve nefeslilerle akustik enstrümentasyonla electro'dan glitch-pop'a, rock'tan abstrakt hip hop’a pek çok tür, çözülmesi zor bir şekilde düğümlenmişti. Dose One'ın genizden, hızlı, manipülasyonlar nedeniyle hemen algılanması güç ve bir çizgi roman kahramanını seslendiriyormuş gibi duran vokali her şeyin azar azar yedirildiği Subtle müziğinde aşırı dozda olan tek şeydi belki. (Kendisinin 97'de Eminem'le bir battle'da atışmışlığı da var. Kazanan taraf ikisi de değil ama.) ‘A New White’ ekibin bundan sonra çıkacak iki albümüyle birlikte bir üçlemenin ilk parçasıydı. Hikayenin merkezindeyse orta sınıftan şair/rapper Hour Hero Yes var. Subtle'ın çoğu Dose One'ın elinden çıkma sürreel görsellerine bakılırsa siyah-beyaz çizgili bir yüze sahip bu kel adam, bilinç akışı liriklerinin de hayali sahibi. ‘A New White’ın turnesi sırasında bir turne otobüsü kazası atlattı Subtle. Keyboardçı Dax Pearson'ı tekerlekli sandalyeye mahkum eden kaza sonrası toparlanıp 2006'da müthiş bir album olan ‘For Hero: For Fool’u çıkardılar. Yine electro ritimlerden synthlere, oradan da akustik electro pop’a uzanan, karma ama sert köşeleri olan bir işti bu. Aynı yıl yayınlanan ‘Wishingbone’, "A New White’taki parçaların remixlerinin yanında yeni parçaları ve farklı Subtle remixlerini de içeriyordu. SSSR'ın animasyonlarından oluşan bir DVD ile birlikte yayınlanan albümün konukları Subtle karmaşasına paralleldi: Her taşın altından çıkan Mike Patton, Hrvatski, Fog, Ms. John Soda, Console. Kolektif çalışmayı seven Subtle'dan 2007 sonunda başka bir işbirliği albümü daha geldi. ‘For Hero: For Fool’un bir remake'i olan ‘Yell & Ice’ sıradan bir remix albümü değil, parçaların lirikleri her remixçiye göre yeniden yazılmış, sesler yeniden sample'lanıp, sanatçılara kendilerine uyarlamaları için yollanmış. Bu yazıya vesile olan yepyeni albüm ‘Exiting Arm’ daha yayınlanmadan, poptan en fazla etkilenmiş işleri olacağı ilan edilmişti. Yüzeyde en ulaşılır işleri olan albüm merkeze kaymak yerine pop öğelerini kaosa yedirmenin denemelerini yaparak daha da zor bir işin üstesinden geliyor. ‘The No’nun gürültülü gitarlarından, kapanıştaki gözyaşı döktürecek güçte bir dream-pop melodisine sahip olan ‘Providence’a kadar hem melodi, hem ritim hem de vokal açısından Subtle'ın en güçlü ve çok sesli 11 parçasını barındıran ‘Exiting Arm’ Why?'ın son albümü ‘Alopecia’ ile yakalamaya çalıştığı bileşimi kimsenin kolaylıkla ulaşamayacağı kadar yükseklere taşımış. Albümün işitsel deneyimini tamamlamak için internet sitesinden ‘The Ought Almanac of Amassed Fact Vol. I.’ adındaki grafik romanda Hour Hero Yes'in dadaizm etkili hayali maceralarını dinleyebilirsiniz. Subtle'ın albümleri kadar abartılı ve teatral canlı performanslarının odak noktası da Hour Hero Yes. Tuhaf kostümler, monologlar, lazer şovlar eşliğindeki performanslarda Subtle üyeleri de ona ithafen siyah-beyaz makyaj yapıyor. Hiç bir kısıtlamaya gelmez bir abstrakt-her şey ekibi olan Subtle sınırsız dinlenme potansiyeline sahip. İlk birkaç dinleme sadece bağlantıları kurmaya yarıyor, sonrasıysa gizli katmanları ve dikkatten kaçanları keşfedip tadını çıkarmaya. ‘Exiting Arm'a gelince... Sadece Subtle ya da Anticon -ve benzerleri- tarihi değil, bütün abstrakt pop müzik tarihinin içindeki en ilerici albümlerden biri. Bundan daha deneysel olan ancak daha pop bir albüm yapmaları olurdu. Ya da prodüktör koltuğuna Timbaland'i oturtmaları... http://www.myspace.com/subtlesix Seda Niğbolu http://www.basatap.com/frame_content_detail.php?cID=1343&p=0&pages=29&title=Beyaz adam%C3%AF%C2%BF%C2%BDn karma%C3%AF%C2%BF%C2%BDas%C3%AF%C2%BF%C2%BD&artist=Subtle